Ortağınızla Yollarınız Ayrılırsa: Pay Değeri Nasıl Belirlenir?

Ortaklar arasındaki ilişki bozulduğunda en çok tartışılan konu, ayrılan ortağın payının kaç para ettiğidir. "Şirketin yarısı benim" cümlesi pratikte çoğu zaman bir rakama dönüşmez; çünkü payın değeri, üzerinde anlaşılması en zor konulardan biridir.

Defter değeri mi, gerçek değer mi?

Şirketin bilançosundaki özkaynak üzerinden hesaplanan defter değeri, çoğu zaman şirketin gerçek ekonomik değerini yansıtmaz. Markanın, müşteri ilişkilerinin, gelecekteki kazanç potansiyelinin defterde görünmeyen bir karşılığı vardır. Uyuşmazlıklarda esas alınan ölçü, kural olarak payın gerçek (rayiç) değeridir.

Gerçek değer; indirgenmiş nakit akışı, piyasa çarpanları ve net aktif değeri gibi yöntemlerin somut olaya göre birlikte değerlendirilmesiyle bulunur. Hangi yöntemin ağırlık taşıyacağı şirketin sektörüne ve mali yapısına bağlıdır.

Sözleşmede değerleme formülü varsa

Ortaklar sözleşmesinde önceden belirlenmiş bir değerleme mekanizması bulunması, en büyük uyuşmazlık kaynağını baştan ortadan kaldırır. Uygulamada sık kullanılanlar:

• Bağımsız bir değerleme kuruluşunun raporuna atıf.
• Önceden kabul edilmiş bir çarpan (örneğin FAVÖK'ün belirli bir katı).
• Her iki tarafın birer değerlemeci ataması, anlaşmazlıkta üçüncü bir değerlemecinin belirleyici olması.

Mekanizma yoksa

Önceden belirlenmiş bir yöntem yoksa, değer çoğu zaman mahkeme ya da tahkim sürecinde bilirkişi marifetiyle tespit edilir. Bu süreç hem uzun hem de sonucu öngörülemezdir. Bu nedenle pay değeri tartışması, ilişki bozulduğunda değil, ortaklık kurulurken ele alınması gereken bir konudur.

Ayrılma yalnızca bir fiyat sorunu değildir; rekabet etmeme yükümlülüğü, müşteri ve çalışanların durumu, marka ve ticaret unvanının akıbeti de aynı anda çözülmelidir.

Uyarı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; somut durumunuz için ayrıca değerlendirme gerekir. Büromuzla iletişime geçmek için buraya tıklayabilirsiniz.